Mae Theatr Gen Creu yn fenter newydd sy’n cefnogi talent, yn datblygu crefft y theatr ac yn cynnig cyfleoedd arbennig i artistiaid yng Nghymru gyda’r nod o:

  • ddatblygu a chyflwyno gwaith theatr newydd amrywiol ac o safon yn y Gymraeg
  • meithrin artistiaid theatr Cymraeg i’r dyfodol.

Bydd rhaglen Theatr Gen Creu yn ystod 2018 yn cynnwys:

  • Cynyrchiadau o waith gan ddau ddramodydd newydd
  • Cyflwyniadau o waith-ar-waith
  • Cyfleoedd hyfforddi a mentora

Cynyrchiadau: Dramâu gan ddramodwyr newydd

Estron

Bydd Estron, drama amgen a chyfoes gan Hefin Robinson, yn mynd ar daith ledled Cymru yn ystod Ebrill a Mai. Enillodd y ddrama ddireidus a dirdynnol hon y Fedal Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol 2016, a chafodd y  cynhyrchiad yn y Cwt Drama ar Faes yr Eisteddfod Genedlaethol 2017 ymateb ardderchog gan adolygwyr a chynulleidfaoedd fel ei gilydd. Dywedodd Lowri Cooke fod y ddrama yn “un y mae’n rhaid ei phrofi” ac “… yn ffres ac yn ffraeth, ac yn peri ffrwydrad o atgofion ym mhenglog y gwyliwr.” Bydd y tîm a ddaeth â’r ddrama’n fyw yn 2017 yn aros yr un fath ar gyfer y daith – gyda Janet Aethwy yn cyfarwyddo cast sy’n cynnwys Gareth Elis, Ceri Elen a llais Elin Llwyd. Bydd Estron yn mynd ar daith genedlaethol, ac ar gael i ganolfannau trwy gyfrwng cynllun Noson Allan. Mae cynllun Noson Allan Cyngor Celfyddydau Cymru yn gweithio mewn partneriaeth ag Awdurdodau Lleol i gynorthwyo grwpiau o wirfoddolwyr ledled Cymru i ddod â chynyrchiadau proffesiynol i leoliadau cymunedol. Ceir manylion llawn am y cynllun Noson Allan ar y wefan nosonallan.org.uk. Cyflwynir Estron mewn cydweithrediad ag Eisteddfod Genedlaethol Cymru a Theatrau Sir Gâr.

Milwr yn y Meddwl

Yn Eisteddfod Genedlaethol Caerdydd 2018, byddwn yn cyflwyno Milwr yn y Meddwl gan Heiddwen Tomos, sef gwaith buddugol y Fedal Ddrama yn Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn 2017. Drama gignoeth yw hon, yn taflu goleuni ar brofiad milwr sy’n dychwelyd at ei deulu ac i’w gymuned ar ôl gwasanaethu dros ei wlad yn Rhyfel Irac. Bydd Milwr yn y Meddwl yn gyd-gynhyrchiad rhwng Theatr Genedlaethol Cymru a Theatr y Sherman, mewn partneriaeth ag Eisteddfod Genedlaethol Cymru. Manylion pellach i ddilyn yn fuan.

Cyflwyniadau o waith-ar-waith

Nyrsys a Merched yn Bennaf

Gyda 2018 yn nodi can mlynedd ers i ferched yng Ngwledydd Prydain ennill yr hawl i bleidleisio, bydd Theatr Genedlaethol Cymru – fel rhan o gyfres o ddigwyddiadau sy’n dathlu rôl merched wrth greu theatr yng Nghymru – yn cyflwyno yng Nghanolfan Mileniwm Cymru ym mis Ebrill ddwy noson o ddarlleniadau o waith-ar-waith, gan ddechrau gyda chyflwyniad o Nyrsys gan Bethan Marlow ar 17 Ebrill. Bydd hwn yn gyfle i gael rhagflas o gynhyrchiad llawn a fydd yn dilyn ym mis Tachwedd.

Yna, ar 18 Ebrill, byddwn yn cyflwyno Merched yn Bennaf, sef cyflwyniad o weithiau newydd eraill gan ferched sydd mewn datblygiad gan y cwmni ar hyn o bryd. Bydd rhagor o fanylion am Merched yn Bennaf yn dilyn yn fuan.

Creu yn y Cwt

Byddwn yn parhau ein partneriaeth gydag Eisteddfod Genedlaethol Cymru i ddarparu gwledd o theatr fel rhan o’r ŵyl yn y Pentref Drama, a fydd yn cynnwys Theatr y Maes a’r Cwt Drama, er y bydd y canolfannau hynny ychydig yn wahanol eleni yng Nghaerdydd. Fel rhan o arlwy’r Cwt Drama, a fydd wedi’i leoli yng Nghanolfan Mileniwm Cymru, byddwn yn cyflwyno Creu yn y Cwt, sef cyfres o ddarlleniadau a chyflwyniadau o waith newydd sydd mewn datblygiad gan y cwmni, a hynny gan amrywiaeth o awduron – rhai ar gychwyn eu gyrfa ac eraill yn awduron profiadol neu led-brofiadol. Bydd y rhaglen hon yn cynnig cyfle i’r awduron hynny gymryd risgiau a bod yn fentrus a chwareus gyda’u crefft, a bydd hefyd yn darparu llwyfan i’r cwmni roi cipolwg ar rai o’r gweithiau hynny sy’n cael eu datblygu ar hyn o bryd. Bydd rhagor o fanylion ynghylch rhaglen Creu yn y Cwt ar gael yn fuan.

Hyfforddi a Mentora

Fel rhan o ymrwymiad y cwmni i feithrin doniau newydd ac i ddarparu cyfleoedd ar gyfer datblygiad proffesiynol ym maes y Theatr Gymraeg, rydym wedi creu dau gynllun newydd ar gyfer eleni sef Awenau: Cynllun Mentora Cyfarwyddwyr a Gwneuthurwyr Theatr, a Grŵp Awduron. rydym hefyd wedi ymuno â theatr dafarn Caerdydd, The Other Room, i gynnig cyfle unigryw i ddramodydd benywaidd Cymraeg.

Awenau: Cynllun Mentora Cyfarwyddwyr a Gwneuthurwyr Theatr

Bydd y cynllun hwn yn cynnig cyfle hyfforddi a mentora i gyfarwyddwyr a gwneuthurwyr theatr sydd ar ddechrau eu gyrfa, neu sydd eisoes yn gweithio yn y sector ond yn awyddus i newid cyfeiriad neu ehangu eu profiad. Y bwriad yw ysbrydoli darpar arweinwyr creadigol y theatr yng Nghymru a datblygu eu sgiliau, er mwyn eu cynorthwyo i gydio’n hyderus yn yr awenau ac arwain prosiectau theatr Cymraeg. Bydd yn cynnwys rhaglen amrywiol o ddosbarthiadau meistr gydag ymarferwyr theatr profiadol. Bydd hefyd yn cynnwys cyfle i bob un a fydd yn rhan o’r cynllun i weithio fel Cyfarwyddwr Cynorthwyol ar un o gynyrchiadau’r cwmni, cyfle i gysgodi ac i ymwneud â’r gwaith o ddatblygu sgriptiau newydd y cwmni, ynghyd â threulio chyfnod preswyl yn Y Llwyfan, cartref Theatr Genedlaethol Cymru. Bydd rhagor o fanylion a gwybodaeth ynghylch sut i ymgeisio ar gael yn fuan.

Grŵp Awduron

Bwriad y cynllun hwn yw creu cyfleoedd ar gyfer awduron theatr newydd ac awduron lled-brofiadol, a chefnogi datblygiad crefft a sgiliau’r rhai hynny sydd am ysgrifennu ar gyfer y theatr Gymraeg. Bydd y grŵp yn agored i awduron o bob oed, ac yn cynnig cyfle i gymryd rhan mewn nifer o weithdai mewn lleoliadau amrywiol ar draws Cymru gyda dramodwyr a chyfarwyddwyr profiadol. Bydd yr awduron yn mynd ati i ysgrifennu drama newydd, ac yn derbyn adborth manwl gan dîm creadigol Theatr Genedlaethol Cymru, cyn cael cyfnod o ail-ddrafftio ac, yn y pen draw, darlleniad o’u gwaith. Bydd rhagor o fanylion a gwybodaeth ynghylch sut i ymgeisio ar gael yn fuan.

Gwobr Violet Burns i Ddramodwyr

Ymhen ychydig wythnosau, mewn cydweithrediad â Theatr Genedlaethol Cymru, bydd The Other Room – theatr dafarn Caerdydd – yn cyhoeddi enw enillydd Gwobr Violet Burns i Ddramodwyr. Mae hwn yn gyfle i awdures sy’n ysgrifennu yn Gymraeg i weld ei gwaith yn cael ei ddatblygu a’i gyflwyno gan The Other Room. Wedi i enw’r enillydd gael ei gyhoeddi bydd The Other Room, mewn cydweithrediad â Theatr Genedlaethol Cymru, yn gweithio gyda’r awdures fuddugol i ddatblygu drama newydd, gyda’r nod o lwyfannu’r gwaith hwnnw yn 2019.

Bydd rhagor o fanylion am bartneriaid eraill y mentrau hyn ar gael yn fuan.

 


 

Bydd nifer o gynlluniau Theatr Gen Creu yn cael eu harwain gan Sarah Bickerton, Cyfarwyddwr Cyswllt Theatr Genedlaethol Cymru. Dyma oedd gan Sarah i’w ddweud am y fenter newydd hon:

Rydw i’n edrych ymlaen yn arw at groesawu llu o awduron, cyfarwyddwyr a gwneuthurwyr theatr atom dros y flwyddyn, i archwilio, arbrofi ac i fod yn ddewr! Fy ngobaith yw y bydd y fenter yn ysbrydoliaeth ac yn fan cychwyn cyffrous iddyn nhw a’u syniadau.”

Dywedodd Arwel Gruffydd, Cyfarwyddwr Artistig Theatr Genedlaethol Cymru, am Theatr Gen Creu:

Mae ysgrifennu newydd yn ganolog i waith y cwmni, ac rydym yn falch eithriadol o gael cefnogi awduron a gwneuthurwyr theatr sydd ar gychwyn y llwybr proffesiynol neu sydd ag angen cymorth i gymryd eu camau nesaf. Edrychwn ymlaen at roi’r cynlluniau uchelgeisiol hyn ar waith, at gydweithio gyda’n partneriaid amrywiol, ac at groesawu atom griw o artistiaid talentog ac ymroddgar sydd am ddatblygu eu crefft ac sy’n sylfaen i’r diwylliant Theatr Cymraeg heddiw ac i’r dyfodol.”